Najpierw na końcu paznokcia pojawia się cienka, odstająca warstwa, którą najchętniej oderwałybyśmy jednym ruchem. Kilka dni później płytka znów rozchodzi się dokładnie w tym samym miejscu, a kolejne warstwy zaczynają przypominać rozdzielające się kartki papieru. Nie jest to wyłącznie kosmetyczny problem słabych paznokci. Dermatolodzy określają taki rodzaj łamliwości mianem onychoschizii, a sposób, w jaki traktujemy dłonie każdego dnia, ma z nią naprawdę dużo wspólnego.
W tym artykule przeczytasz:
- czym jest onychoschizia i jak rozpoznać charakterystyczne blaszkowate rozdwajanie paznokci,
- dlaczego częsty kontakt z wodą paradoksalnie może sprzyjać kruchości płytki,
- jakie codzienne nawyki i zabiegi manicure mogą pogłębiać problem,
- jak pielęgnować rozdwajające się paznokcie i chronić je przed kolejnymi uszkodzeniami,
- kiedy zmiana wyglądu paznokci przestaje być wyłącznie problemem kosmetycznym i warto skonsultować ją z dermatologiem.
Co to jest onychoschizia?
Onychoschizia jest jedną z postaci kruchości paznokci. Jej najbardziej charakterystycznym objawem jest blaszkowate, poziome rozwarstwianie wolnego brzegu płytki. Paznokieć zaczyna rozdzielać się na cienkie warstwy, a jego końcówka staje się nierówna, krucha i łatwo zahacza o włosy czy ubrania.
Wyobraź sobie płytkę jako strukturę zbudowaną z wielu ściśle połączonych warstw komórek wypełnionych keratyną. W zdrowym paznokciu tworzą zwartą całość. Przy onychoschizii osłabieniu ulega ich wzajemna spójność i kolejne fragmenty zaczynają się od siebie oddzielać. Stąd bierze się charakterystyczne wrażenie, jakby paznokieć można było rozdzielić na kolejne „kartki”. Problem zdecydowanie częściej dotyczy paznokci dłoni niż stóp i jest częstą przyczyną konsultacji dermatologicznych. Sama kruchość paznokci może dotyczyć nawet około 20 proc. populacji.
Przeczytaj też: Jak zrobić manicure hybrydowy krok po kroku – kompletny poradnik redaktorki beauty
Paznokcie rozdwajają się od wody? Paradoksalnie, tak
Pierwszego winowajcy często szukamy w diecie. Przyglądamy się suplementom, zamawiamy kolejną odżywkę i zastanawiamy się, jakiego składnika brakuje organizmowi. Przyczyna może jednak znajdować się znacznie bliżej, przy kuchennym zlewie albo umywalce.
Jednym z klasycznych czynników sprzyjających onychoschizii jest wielokrotne moczenie i wysuszanie dłoni. Płytka pod wpływem wody zmienia swoje właściwości, a powtarzające się cykle kontaktu z wilgocią i wysychania stopniowo osłabiają jej strukturę. Z tego powodu problem częściej pojawia się u osób, których dłonie regularnie mają kontakt z wodą, detergentami lub środkami czyszczącymi. Tu pojawia się pewien paradoks. Paznokciom szkodzi zarówno nadmierne przesuszenie, jak i zbyt częsta ekspozycja na wilgoć. Suche stają się twarde i kruche, natomiast nadmiernie uwodnione mogą być miękkie i podatne na rozwarstwianie.
Manicure też może mieć z tym coś wspólnego
Paznokcie nie zapominają tego, co robimy z nimi pomiędzy kolejnymi wizytami w salonie. Intensywne piłowanie powierzchni, częste wykonywanie i usuwanie stylizacji, kontakt z rozpuszczalnikami oraz powtarzające się mikrourazy zaburzają strukturę płytki i sprzyjają jej kruchości. Szczególnej delikatności wymaga już rozdwajający się wolny brzeg. Odruchowe odrywanie odstającej warstwy zazwyczaj tylko powiększa uszkodzenie. Razem z widocznym fragmentem łatwo pociągnąć kolejną część płytki i sprawić, że paznokieć stanie się jeszcze cieńszy.
Znacznie lepszym rozwiązaniem jest krótkie, schludne spiłowanie wolnego brzegu, aby ograniczyć jego zahaczanie i kolejne urazy. Dermatolodzy zalecają przy kruchych paznokciach utrzymywanie ich w krótszej długości oraz delikatne wygładzanie nierówności pilnikiem.
Przeczytaj też: Białe plamki po hybrydzie – skąd się biorą i czy powinny niepokoić?
Co zrobić, kiedy paznokcie rozdwajają się warstwami?
Regeneracja zaczyna się mniej spektakularnie, niż sugerują reklamy produktów do paznokci. Trzeba przede wszystkim przerwać błędne koło kolejnych mikrouszkodzeń. Podczas sprzątania i zmywania dobrze chronić dłonie rękawiczkami. Warto też ograniczyć długotrwały kontakt paznokci z wodą i detergentami oraz przestać używać ich jako narzędzi do otwierania opakowań, podważania naklejek czy zdrapywania drobnych elementów. Dermatolodzy rekomendują również regularne stosowanie preparatów natłuszczających i nawilżających dłonie oraz paznokcie.
Przy rozwarstwiającej się płytce najważniejsza staje się konsekwencja. Uszkodzona część paznokcia nie znika natychmiast. Musi stopniowo przesuwać się ku końcówce wraz ze wzrostem płytki, dlatego poprawę oceniamy raczej w perspektywie tygodni i miesięcy niż kilku dni.
Czy trzeba zrobić przerwę od manicure?
Gdy płytka wyraźnie się rozwarstwia, dobrym pomysłem jest ograniczenie dodatkowych obciążeń kosmetycznych i zrobienie przerwy od manicure, lakierów oraz zmywaczy. Płytka paznokciowa składa się z martwych, zrogowaciałych komórek. Zmniejszenie liczby zabiegów, które wiążą się z piłowaniem, polerowaniem, działaniem rozpuszczalników czy mechanicznym usuwaniem stylizacji, ma zatem ogromne znaczenie.
A kiedy rozdwajające się paznokcie należy pokazać dermatologowi? W większości przypadków kruchość wiąże się z czynnikami zewnętrznymi lub ma charakter idiopatyczny, czyli nie udaje się wskazać konkretnej choroby odpowiedzialnej za problem. Nie każdą zmianę płytki należy jednak traktować wyłącznie kosmetycznie.
Łamliwość i rozwarstwianie mogą towarzyszyć między innymi chorobom dermatologicznym, infekcjom, niedoborowi żelaza czy zaburzeniom tarczycy. Nagła lub wyraźna zmiana wyglądu wielu paznokci, utrzymujący się problem mimo ochrony i pielęgnacji albo dodatkowe zmiany koloru, kształtu czy struktury płytki są zatem dobrym powodem do konsultacji dermatologicznej. Lekarz może wtedy ocenić, czy mamy do czynienia z prostą onychoschizią, czy objaw wymaga dalszej diagnostyki.
Przeczytaj też: Zdejmij hybrydę i uważnie obejrzyj paznokcie. Tych plamek na płytce nie wolno ignorować
Pytania i odpowiedzi
Onychoschizia to rodzaj kruchości paznokci, w którym wolny brzeg płytki rozwarstwia się poziomo na cienkie warstwy. Paznokieć wygląda wtedy tak, jakby składał się z kilku oddzielających się od siebie blaszek.
Częstą przyczyną są powtarzające się cykle moczenia i wysuszania paznokci, kontakt z detergentami oraz mikrourazy. Do osłabienia płytki mogą przyczyniać się również niektóre zabiegi manicure.
Warto utrzymywać paznokcie krótko, delikatnie wygładzać nierówny brzeg, regularnie stosować preparaty nawilżające i natłuszczające oraz chronić dłonie przed wodą i detergentami podczas prac domowych.
Istnieją niewielkie badania sugerujące korzyści, ale dowody są ograniczone i nie uzasadniają rutynowego przyjmowania biotyny przez każdą osobę z kruchymi paznokciami. Suplement może też wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych.
Konsultacja jest wskazana szczególnie wtedy, gdy problem pojawił się nagle, dotyczy wielu paznokci, utrzymuje się mimo delikatnej pielęgnacji albo towarzyszą mu inne zmiany płytki. Kruchość paznokci bywa związana także z chorobami skóry, infekcjami i niektórymi problemami ogólnoustrojowymi.
Zdjęcie główne: Pinterest @Honeymoon
