HPMA, EGDMA, IBOA czy TEGDMA – nazwy tych składników mogą niewiele mówić klientkom, ale stylistki paznokci powinny je znać. To związki wykorzystywane w produktach do stylizacji, które należą do grupy akrylanów i metakrylanów. Niektóre z nich mogą wywoływać alergiczne reakcje skórne. Paulina Pastuszak tłumaczy, na co zwracać uwagę, analizując składy i wykonując stylizację.
W artykule przeczytasz:
- Jakie składniki poza HEMA mogą wywoływać reakcje alergiczne – HPMA, EGDMA, Di-HEMA TMHDC, IBOA i TEGDMA.
- Czym są akrylany, metakrylany i fotoinicjatory oraz jaką pełnią funkcję w produktach do paznokci.
- Dlaczego TPO zostało zakazane w Unii Europejskiej i dlaczego nadal warto sprawdzać składy kosmetyków.
- Jakie błędy podczas wykonywania hybrydy mogą zwiększać ryzyko podrażnień i alergii.
- Czym różni się alergia kontaktowa od podrażnienia i dlaczego nie wolno testować produktów bezpośrednio na skórze.
- Dlaczego określenie „uczulenie na hybrydę” jest dużym uproszczeniem.
Nie tylko HEMA. Co kryje się pod nazwami HPMA, EGDMA i IBOA?
W produktach do stylizacji paznokci wykorzystuje się różne związki chemiczne, które umożliwiają utworzenie trwałej warstwy na płytce. Wśród nich znajdują się akrylany i metakrylany, związki, które pod wpływem światła UV łączą się w większe struktury, tworząc utwardzoną masę.
Problem pojawia się wtedy, gdy nieutwardzony produkt ma kontakt ze skórą. Niektóre monomery z tej grupy mogą działać uczulająco i prowadzić do alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Stylistki powinny więc sprawdzać, czy produkt nie zawiera również innych potencjalnie uczulających akrylanów i metakrylanów, a nie tylko HEMA.
Paulina Pastuszak zwraca uwagę na kilka innych związków, które mogą występować w preparatach do paznokci:
„Poza HEMA warto zwracać uwagę na całą grupę akrylanów i metakrylanów. W składach produktów do paznokci mogą pojawiać się HPMA, EGDMA, Di-HEMA TMHDC, IBOA czy TEGDMA. Nie oznacza to, że każda osoba zareaguje na każdy z tych składników. Nie! Oznacza natomiast, że napis „HEMA-free” sam w sobie nie gwarantuje, że produkt nie zawiera innych potencjalnych uczulaczy. Niektóre związki mogą też wywoływać reakcje krzyżowe; warto o tym pamiętać…” – tłumaczy w wywiadzie dla Nailist.pl.
Co dokładnie oznaczają te skróty?
- HPMA (hydroksypropylometakrylan) – związek z grupy metakrylanów wykorzystywany w produktach do stylizacji paznokci. Uczestniczy w tworzeniu utwardzonej powłoki. Według raportu holenderskiego instytutu RIVM należy obecnie do najczęściej stosowanych metakrylanów w nowych produktach do paznokci.
- EGDMA (dimetakrylan glikolu etylenowego) – związek chemiczny z grupy dimetakrylanów. Może uczestniczyć w tworzeniu trwałej, usieciowanej struktury produktu podczas jego utwardzania.
- Di-HEMA TMHDC (di-HEMA trimetylheksyl dikarbaminian) – związek stosowany w produktach do stylizacji paznokci, należący do grupy substancji na bazie metakrylanów. Może wywoływać alergiczne reakcje skórne, podobnie jak inne składniki wykorzystywane w produktach do manicure.
- IBOA (akrylan izobornylu) – związek z grupy akrylanów, wykorzystywany w produkcji materiałów polimerowych. Może występować w preparatach do paznokci i należy do substancji, które warto uwzględniać podczas analizy ich składu.
- TEGDMA (dimetakrylan trietylenoglikolu) – związek z grupy dimetakrylanów, stosowany w materiałach polimerowych. Bierze udział w tworzeniu sieci polimerowej, która nadaje utwardzonemu produktowi określone właściwości.
Warto podkreślić, że nie wszystkie te substancje występują w każdym lakierze czy żelu. Ich obecność zależy od konkretnej receptury. Nie należy też zakładać, że osoba uczulona na jeden metakrylan automatycznie zareaguje na wszystkie pozostałe. Możliwe są jednak reakcje krzyżowe, dlatego w przypadku podejrzenia alergii istotne jest ustalenie konkretnego czynnika wywołującego objawy.

TPO, czyli fotoinicjator, który został zakazany w kosmetykach
Warto zwrócić uwagę również na fotoinicjatory, czyli składniki odpowiedzialne za rozpoczęcie procesu utwardzania produktu pod wpływem światła. To właśnie dzięki nim lakiery i żele hybrydowe twardnieją w lampie UV/LED.
Jednym z takich składników jest TPO (Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide). Od 1 września 2025 roku jego stosowanie w kosmetykach na terenie Unii Europejskiej jest zakazane. Decyzję podjęto ze względu na możliwy szkodliwy wpływ tej substancji na zdrowie, w tym na rozrodczość. Zakaz obejmuje również produkty przeznaczone do profesjonalnego użytku w salonach kosmetycznych.
Przeczytaj także: Uczulenie po hybrydzie? Paulina Pastuszak wyjaśnia nam, co naprawdę wywołuje alergię
Edukatorka stylizacji paznokci zwraca uwagę, że mimo obowiązującego zakazu TPO wciąż można znaleźć w składach niektórych produktów:
„Należy zwracać uwagę również na fotoinicjatory, czyli składniki, które inicjują polimeryzację produktu pod wpływem światła. W kontekście stylizacji paznokci szczególne znaczenie ma TPO, czyli Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide. To właśnie TPO zostało zakazane w kosmetykach w Unii Europejskiej od 1 września 2025 roku. Mimo to nadal zdarzają się produkty, w których TPO figuruje w składzie. W alercie Safety Gate z 30 października 2026 roku wskazano na przykład You Posh De Luxe, Top Color Nail System, 12 ml. Według wykazu składników produkt zawierał TPO” – wylicza Pastuszak w rozmowie z Nailist.pl.
Przykład przywołany przez ekspertkę można zweryfikować w europejskim systemie ostrzegania Safety Gate. Zgłoszenie SR/03034/26 dotyczyło kolorowego lakieru żelowego You Posh De Luxe Top Color Nail System o pojemności 12 ml. Wskazano w nim obecność zakazanego TPO w wykazie składników.
Dla stylistki oznacza to konieczność sprawdzania nie tylko deklaracji producenta na froncie opakowania, ale również pełnego składu produktu. Samo oznaczenie „HEMA-free” nie mówi nic o obecności innych substancji ani o zgodności preparatu z aktualnymi przepisami.

Zalewanie skórek i niedostateczne utwardzanie. Te błędy zwiększają ryzyko
Nawet dobrze dobrany produkt może stać się problemem, jeśli jest nieprawidłowo aplikowany. Szczególnie istotny jest kontakt nieutwardzonej masy ze skórą. Powtarzające się zalewanie skórek może zwiększać ryzyko uczulenia, dlatego precyzja podczas nakładania produktu ma znaczenie nie tylko dla estetyki manicure.
Kolejnym zagadnieniem jest utwardzanie. Lampa powinna być odpowiednio dobrana do stosowanego preparatu, a czas naświetlania i grubość warstwy muszą odpowiadać zaleceniom producenta. Niedostateczna polimeryzacja może pozostawić w produkcie reaktywne monomery.
Przeczytaj także: French ma konkurencję. Pillbox Nails to nowy sposób na manicure
Paulina Pastuszak wymienia również pracę na uszkodzonej skórze i brak odpowiedniej ochrony przed pyłem:
„A jakie błędy podczas wykonywania stylizacji mogą zwiększać ryzyko podrażnień lub reakcji alergicznych?
- Zalewanie skórek i kontakt nieutwardzonego produktu ze skórą. To jeden z najważniejszych problemów, zwłaszcza gdy kontakt powtarza się przy kolejnych stylizacjach!
- Nieprawidłowe utwardzanie: lampa niedopasowana do produktu, zbyt krótki czas albo zbyt gruba warstwa. Niedostateczne utwardzenie może pozostawić reaktywne monomery… i to zdarza się bardzo często niestety…
- Praca na podrażnionej lub uszkodzonej skórze (choćby po frezowaniu lub piłowaniu) oraz niedokładne usuwanie pyłu. Pył może podrażniać drogi oddechowe, dlatego potrzebne są dobry pochłaniacz pyłu i odpowiednie środki ochrony bezpośredniej (jak rękawiczki, a czasem nawet maseczka i okulary).”
Przed rozpoczęciem stylizacji warto więc ocenić stan skóry klientki, a w przypadku uszkodzeń lub podrażnień nie wykonywać zabiegu na zmienionym obszarze. Ważne są również sprawny pochłaniacz pyłu i odpowiednie środki ochrony osobistej.

Alergia czy podrażnienie? Nie testuj produktu na własnej skórze
Świąd, zaczerwienienie, obrzęk i pęcherzyki mogą pojawić się po kontakcie z produktem do paznokci. Nie każdy taki objaw oznacza jednak alergię. Podrażnienie i alergiczne kontaktowe zapalenie skóry to dwa różne zjawiska, choć ich symptomy mogą być podobne.
Jeśli pojawiają się niepokojące zmiany, należy przerwać kontakt z podejrzanym produktem i skonsultować się z dermatologiem. Alergię kontaktową rozpoznaje się między innymi za pomocą testów płatkowych. Nie wolno sprawdzać reakcji organizmu, nakładając lakier lub żel bezpośrednio na skórę.
Paulina Pastuszak przestrzega przed takimi eksperymentami:
„Pamiętajmy proszę: alergia kontaktowa i podrażnienie to nie to samo, choć objawy mogą być podobne. Jeśli pojawia się świąd, zaczerwienienie, obrzęk lub pęcherzyki, należy przerwać kontakt z produktem i skonsultować się z dermatologiem. Co ważne, alergię rozpoznaje się testami płatkowymi – nie testujemy produktu, nakładając go sobie na skórę! To kuriozum widziałam niestety w internecie wielokrotnie… włos się na głowie jeży!”.
Przeczytaj także: Ten manicure wygląda jak wybuch fajerwerków. Ten wzór pasuje też do listopada
Znajomość składów, prawidłowe utwardzanie produktów i unikanie kontaktu nieutwardzonej masy ze skórą to podstawy odpowiedzialnej stylizacji paznokci. Jak pokazuje rozmowa z Pauliną Pastuszak, bezpieczeństwo manicure zależy nie tylko od tego, jaki produkt wybiera stylistka, ale również od tego, jak z niego korzysta.
Pytania i odpowiedzi
Potencjalnymi alergenami są również inne akrylany i metakrylany, między innymi HPMA, EGDMA, Di-HEMA TMHDC, IBOA i TEGDMA. Nie każda osoba zareaguje na wszystkie te substancje, ale niektóre mogą wywoływać reakcje krzyżowe.
Nie zawsze. Oznaczenie HEMA-free informuje jedynie o braku tego konkretnego składnika. Produkt może zawierać inne związki z grupy akrylanów i metakrylanów, które również mogą uczulać.
TPO to fotoinicjator, czyli składnik, który inicjuje proces utwardzania produktu pod wpływem światła. Od 1 września 2025 roku jego stosowanie w kosmetykach na terenie Unii Europejskiej jest zakazane.
Do najważniejszych należą zalewanie skórek nieutwardzonym produktem, nieprawidłowe utwardzanie masy, stosowanie niedopasowanej lampy oraz praca na podrażnionej lub uszkodzonej skórze.
Takie postępowanie zwiększa ryzyko kontaktu skóry z nieutwardzonym produktem. Powtarzająca się ekspozycja na potencjalne alergeny może sprzyjać rozwojowi alergii kontaktowej.